✍پیام پارسا کارشناس ارشد جغرافیای شهری

یکی از شاخصه های تاریخی استان یزد در گذشته قناعت مردم این خطه و همچنین مدیریت و مهندسی آب بوده است که به آن افتخار می کنند.
اما در چند دهه اخیر انگار ورق برگشته، قناعت تبدیل به حرص و طمع و مهندسان بزرگ آب تبدیل به بزرگترین نابودگران منابع آب در کشور شده اند که نه تنها استان یزد بلکه بخش بزرگی از کشور و استان های همجوار را تحت تاثیر قرار داده است. کارخانه های کاشی و فولاد که مصرف آب بسیار بالایی دارند به طرز قارچ گونه ای در این استان رشد می کنند. کم باران ترین استان کشور صد و بیست کارخانه کاشی و پانزده مجتمع فولاد دارد. طرح های توسعه معادن و صنایع به سرعت در این استان در حال گسترش است. شاید باورتان نشود که یک کارخانه کاشی در ابعاد متوسط ، میانگین روزانه چهارصد و پنجاه هزار لیتر آب مصرف می‌کند که حدود هفتاد و پنج درصد آن بخار می شود! و دردناک اینکه تجهیزات بازیافت این بخار وجود دارد اما انگار آب زاینده رود و خلیج فارس آنقدر ارزان است که نیاز و ضرورت و اجباری به بازیافت نمی بینند. مصرف آب مجتمع های فولاد که وحشتناک تر! خیلی برایم دردناک است که می بینم کشاورز اصفهانی و چهار محالی در سال های اخیر به دلیل رشد افسارگسیخته صنایع و معادن یزد ورشکست می شوند. آب با کیفیت کوهرنگ و زاینده رود نه صرفا برای مردم بلکه بیشتر برای مصرف کارخانه ها استفاده می شود. بازیافت و مدیریت آب در صنایع هیچ اهمیتی و ضرورتی ندارد. اما روزهای اخیر خبر یک تراژدی بزرگتر آمد. پروژه انتقال آب خلیج فارس به کرمان و یزد با هزینه ای نجومی که به قیمت ریختن سالانه هزاران تن نمک بازیافتی به بستر خلیج فارس، بدون هیچگونه ملاحظات پایداری اکولوژیک و باعث نابودی وسیع در بخش بزرگی از اکوسیستم بسته ی این دریا خواهد شد. آبی که نه برای مردم این استان ها که در خدمت صنایع و معادن خواهد بود. در حالی که چنین برنامه های پر هزینه انتقال آب در سایر نقاط جهان به منظور دسترسی مردم مناطق نزدیک به دریا به آب آشامیدنی سالم صورت می گیرد. و صنایع آب بر همچون کاشی و فولاد نه در دل کویر تشنه با کمتر از میانگین پنجاه میلیمتر بارندگی در سال، بلکه در کنار دریا سازماندهی می شوند. اما انگار محیط زیست زخم خورده این سرزمین هر روز باید با آلام و آسیب های بزرگتری روبرو شود و دریغ از گوش شنوا. فراموش نکنیم که خلیج فارس یک دریای آزاد نیست و اکوسیستم بسته و آسیب پذیری دارد. بی توجهی به توسعه پایدار یعنی مرگ تدریجی تمام عناصر حیات‌بخش این سرزمین.